Trần Hữu Bình

Như Thanh Niên đã phản ánh, năm nay Bộ GD-ĐT thay đổi về tính chất kỳ thi THPT, mục tiêu là xét tốt nghiệp nên đề thi không có tính phân hóa cao. Vì thế, nhiều cơ sở đào tạo mà đầu vào tuyển sinh có tính cạnh tranh cao đã quyết định tổ chức kỳ thi tuyển sinh riêng, trong đó có Đại học Quốc gia Hà Nội.

Theo PGS Nguyễn Hoàng Hải, Phó giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội, trong các nguồn tuyển mà Đại học Quốc gia Hà Nội dự kiến dùng để tuyển sinh, số chỉ tiêu xét tuyển từ kỳ thi riêng của Đại học Quốc gia Hà Nội sẽ chiếm tỉ trọng lớn. Chỉ một số ít phần trăm chỉ tiêu là xét tuyển thẳng các đối tượng đáp ứng tiêu chí quy định của Bộ GD-ĐT và Đại học Quốc gia Hà Nội; xét tuyển hồ sơ năng lực thí sinh.

Kỳ thi riêng được tổ chức trong 1 ngày, dự kiến khoảng cuối tháng 7, đầu tháng 8. Đại học Quốc gia Hà Nội chỉ tổ chức thi tại Hà Nội, nhưng các trường đại học phối hợp với Đại học Quốc gia Hà Nội có thể sẽ tổ chức thi tại một số cơ sở đặt tại các tỉnh, thành. Do đó, thí sinh sẽ được thông báo giờ thi, phòng thi, điểm thi và bản đồ chỉ dẫn trên tài khoản đăng ký dự thi.

Buổi sáng thí sinh làm bài thi toán (90 phút) và bài viết luận (60 phút). Buổi chiều các em làm bài thi ngoại ngữ (60 phút) và khoa học tự nhiên, hoặc khoa học xã hội (60 phút).

Các bài thi khoa học tự nhiên và khoa học xã hội được tổ chức thi cùng giờ. Riêng bài thi khoa học tự nhiên, thí sinh sẽ đăng ký lựa chọn 1 trong 2 hợp phần: lý - hóa hoặc hóa - sinh. Mỗi bài thi hay hợp phần thi tương ứng 1 đầu điểm.

Các trường đại học sử dụng tối thiểu 2 hợp phần thi để lập tổ hợp xét tuyển, trong đó bắt buộc có 1 bài toán hoặc bài luận.

Đối với bài thi ngoại ngữ, thí sinh có thể đăng ký thi 1 trong 7 thứ tiếng: Anh, Pháp, Nga, Đức, Trung, Nhật và Hàn Quốc, tùy theo tổ hợp xét tuyển của ngành đào tạo tương ứng.

PGS Nguyễn Hoàng Hải cũng cho biết, để giúp thí sinh hiểu rõ hơn về kỳ thi tuyển sinh của Đại học Quốc gia Hà Nội, đại học này sẽ công bố bài luận mẫu và các đề thi mẫu trước ngày 10.5, để thí sinh yên tâm ôn tập.

Theo dự kiến thiết kế đề thi của Đại học Quốc gia Hà Nội, bài luận là một dạng đề mở để thí sinh thể hiện khả năng viết luận về một chủ đề văn học, kinh tế, tự nhiên, xã hội dưới góc nhìn của một học sinh tốt nghiệp bậc trung học phổ thông.

PGS Hải cũng cho biết thêm, căn cứ vào các bài thi nêu trên, các đơn vị đào tạo sẽ xây dựng phương án tuyển sinh chi tiết cho từng ngành đào tạo. Thí sinh chỉ tham gia các bài thi theo tổ hợp xét tuyển của từng ngành đào tạo đăng ký xét tuyển.

Với các bài thi trắc nghiệm, thí sinh tô đáp án vào phiếu trả lời trắc nghiệm như thí sinh đã làm quen ở các kỳ thi khác. Về nội dung, đề thi tập trung vào khối kiến thức nền tảng trong chương trình trung học phổ thông. Các thí sinh tham khảo đề thi mẫu (mà Đại học Quốc gia Hà Nội sẽ công bố tới đây) và cách thức hướng dẫn làm bài tốt.

Đối với thí sinh đăng ký xét tuyển vào Đại học Quốc gia Hà Nội qua kỳ thi riêng, các em sẽ đăng ký trực tuyến từ ngày 1.6. Cổng đăng ký dự thi sẽ trợ giúp thí sinh đăng ký không giới hạn nguyện vọng xét tuyển, tên và mã ngành đào tạo, mã tổ hợp xét tuyển có trên cổng đăng ký để thí sinh quyết định lựa chọn môn thi.

PGS Nguyễn Hoàng Hải khuyến cáo, thí sinh quan tâm tới kỳ thi này cần xác định đây là kỳ thi có tính phân loại, các thí sinh mong muốn được xét tuyển vào các trường/khoa trực thuộc hay các trường đại học phối hợp hãy đăng ký dự thi.

Nhưng Đại học Quốc gia Hà Nội cũng xác định, đối với bất kỳ trường hợp nào thì thí sinh ảo là một việc không tránh khỏi trong tuyển sinh. Nếu các trường đại học cùng phối hợp với nhau trong hoạt động tuyển sinh sẽ phần nào giảm tỉ lệ ảo và tiết kiệm chi phí xã hội.

Đại học Quốc gia Hà Nội mong muốn được phối hợp với các trường đại học khác trong công tác ra đề thi, đăng ký dự thi, chấm thi và lọc ảo. Các trường đại học khác chịu trách nhiệm tổ chức thi theo quy chế phối hợp.

Những ngày vừa qua, phụ huynh nhiều trường tư thục, trường có yếu tố nước ngoài liên tục gửi đơn cầu cứu, kiến nghị lên Bộ GD-ĐT, UBND TP.HCM, Sở GD-ĐT TP.HCM về học phí online. Có trường, ngoài việc gửi đơn, phụ huynh còn cùng nhau đến trường kiến nghị.

Ở đây đã không có sự thống nhất giữa phụ huynh và nhà trường về vấn đề học phí  online trong thời gian học sinh ở nhà vì dịch Covid-19.

Phía các trường cho rằng vẫn phải trả lương cho đội ngũ giáo viên, nhân viên, cũng phải đầu tư cho chương trình học online từ cơ sở hạ tầng đến nhân lực để đào tạo trực tuyến... Ngoài ra, giáo viên cũng phải bỏ ra thời gian, công sức gấp nhiều lần khi dạy online so với việc dạy bình thường.

Vì vậy, lãnh đạo nhiều trường vẫn quyết định không hoàn học phí học kỳ 2 năm học 2019 - 2020 (có các tháng học sinh học online) và ra thông báo thu học phí năm học mới. Có trường sau nhiều phản ứng của phụ huynh, đưa ra mức hoàn trả học phí online nhưng lại quá thấp so với đề nghị của phụ huynh nên cũng không được sự đồng thuận.

Phía phụ huynh cho rằng qua việc quan sát cũng như học cùng con, theo họ chất lượng đào tạo online không như kỳ vọng, không đáp ứng yêu cầu, không so được với việc học bình thường. Học phí trường thu trong thời gian này còn bao gồm cả những khoản như trông trẻ, học các môn nghệ thuật, thể chất... mà học online không thể thay thế được. Mức học phí mà phụ huynh đang đóng lên đến hàng trăm triệu đồng/năm. Từ đó, phụ huynh đề nghị trường học phải giảm học phí cho con em ở những thời điểm học sinh nghỉ học ở nhà, phải học online.

Phụ huynh cũng cho rằng trường không chia sẻ với phụ huynh, những người cũng bị ảnh hưởng vì dịch Covid-19. Không những chưa thống nhất về việc có giảm hay giảm tỷ lệ bao nhiêu học phí online mà ngay cả khi chưa biết thời điểm chính thức học sinh đi học lại, trường đã thông báo thời hạn yêu cầu phụ huynh đóng tiền năm học mới.

Dịch Covid-19 khiến tất cả mọi người đều bị động và lúng túng. Học sinh không đến trường, học online trở thành giải pháp tạm thời khi không còn cách nào khác. Chất lượng dạy và học online chưa như kỳ vọng. Học phí online thu như thế nào cũng chưa có tiền lệ...

Chính cơ quan quản lý cũng lúng túng trước phát sinh mới này. Theo ông Trần Tú Khánh, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính (Bộ GD-ĐT), các dịch vụ hỗ trợ học online và hướng dẫn học trong thời gian nghỉ dịch là dịch vụ phát sinh ngoài chương trình học chính khóa, do đó việc này phụ huynh học sinh và nhà trường tự thỏa thuận với nhau, không tính bù vào chương trình học và thu học phí thêm. Các Sở GD-ĐT cũng căn cứ vào đây hướng dẫn các trường và phụ huynh “tự thỏa thuận” về mức thu học phí online. Tuy nhiên, phụ huynh, thậm chí là các trường, đang cần nhiều hơn thế! Với cụm từ “tự thỏa thuận”, cụ thể ra sao mới gọi là đồng thuận? Nếu trường tự ý quyết định mức học phí, phụ huynh không đồng ý sẽ tìm đến đâu để bảo vệ quyền lợi cho mình?

Những mâu thuẫn nói trên, đặc biệt về học phí online,  cần phải giải quyết một cách triệt để. Thế nên, các cơ quan quản lý giáo dục không thể im lặng trước diễn biến này.